|
KIS HASTALIKLARI
Sıklığı: İnsanlarda virüslerin sebep olduğu en sık rastlanan hastalık herhalde
Soğuk Algınlığıdır. Çok değişken olmakla birlikte genç bir kişi senede ortlama
iki ya da üç kez Soğuk Algınlığına yakalanır. Özellikle çocuklarda ve gençlerde
burunda virüs iltihabı sık görülür.
Yol açan etkenler:
İklim, Çevre, Sıcaklık, Nem
Üşüme, Bağışıklık durumu
Beslenme ve vitamin Eksikliği
Yorgunluk
Burun tıkanıklığı
Kronik İnfeksiyon Odağı
Burun salgılarının asitlik derecesi
Genel Hastalıklar: Böbrek, karaciğer ve kan hastalıkları, şeker hastalığı ve
verem soğuk algınlığına direnci düşürür.
Virüsler
Toplumda soğuk algınlığına sebep olan virüsler çok yaygındır ve sayıları 200’den
fazladır. Rinovirüs (Rhinovirus) ve Koronavirüs (Coronavirus) en sık rastlanır.
Kişilerin direnci düştüğü zaman veya çok yoğun ve bulaşıcı virüslere maruz
kalındığı zaman enfeksiyon ortaya çıkar. Üşümek vucut direncini düşürdüğü için
soğuk algınlığına zemin hazırlar. Rinovirüslerin kuluçka süresi 1-3 gün
arasındadır. Soğuk algınlığını çoğu kez bakteri enfeksiyonu takip eder.
Yayılması
Damlacık ve toz: Konuşurken, hapşururken ve öksürürken çok miktarda hastalıklı
damlacık 180 cm uzağa kadar yayılır. Bir hapşırmada 20 000 kadar damlacık etrafa
saçılır ve yere konar.
Damlacık parçaları: damlacikların bir kısmı yere inerken buharlaşır, küçülür,
hafifler ve iki gün kadar havada uçabilir. Bu damlacık parçaları virüsleri
rahatlıkla taşıyabilir fakat bakterileri taşıyamaz.
Temas: Virüsler elleme, öpme ve yiyecekler yoluyla da yayılabilir.
Klinik Özellikler
Soğuk algınlığının başlangıcıyla bitişi arasında dört dönem belirgindir.
dönem birkaç saat sürer. Burun hava yolu açıktır fakat virüslerin giriş
noktasında kaşıntı, tahriş, kuruma ve yanma hissi olur.
dönemde virüsler burun iç yüzeyine ve lenf sistemine yayılır. Bu işlem birkaç
saat veya gün sürer. Virüslerin ilk girdiği yer iyileşirken daha sonraları
yayılmış olduğu bölgelerde hastalık devam eder. Boğaz kurur ve yutkunurken
ağrır. Aksırma, sulu burun akıntısı ve burun tıkanıklığı ortaya çıkar. Burun içi
ve boğaz şiş ve kırmızı görünümdedir. Halsizlik, kırgınlık ve ateş bu dönemde
ortaya çıkar.
dönemin başladığı üçüncü günde fırsatçı bakterilerin sebep olduğu enfeksiyonlar
belirgin olur. Burun içinin rengi koyulaşır, sulu burun akıntısının miktarı
azalır, kıvamı artar, yapışkan beyaz bazen yeşilimsi bir hal alır. Tıkanıklık ve
bitkinlik bu dönemde en çoktur. Bu dönemdeki akıntı, içeriğindeki maddeler
nedeniyle mendili kuruyunca sertleştirir.
dönemde şikayetler ve bulgular azalır, 5-10 gün sonra iyileşme gerçekleşir.
Soğuk Algınlığının Yol açtığı Hastalıklar
Burunda her zaman var olan fakat çoğalamadığı için etkisiz kalan bakteriler,
virüslerin zayıflattığı ortamda hızla çoğalırlar ve çeşitli hastalıkları ortaya
çıkarırlar
1. Rinofarenjit, Farenjit
2. Sinüzit
3. Akut orta kulak iltihabı
4. Boyun lenf nodülleri iltihabı
5. Bademcik iltihabı
6. Alt solunum yolu hastalıkları
a. laringotrakeit
b. bronşit
c. pnömoni
d. astım
7. Bebeklerde gastroenterit
8. Allerjik
a. nefrit (böbrek iltihabı)
b. romatizma
Tanı
Burun iltihabının diğer sebeplerinin elenmesinden sonra tanı konur.
Korunma
Elleri sık sık sabunla yıkamak virüsleri uzaklaştıracağı içiç en etkili korunma
yöntemiidir.
Parmakla burnu ve arkasından gözü kurcalamamak, en azından göze yayılmayı önler.
Spor yapmak, dengeli beslenmek, hijyen kurallarına dikkatle uymak yoluyla genel
vucut direncini yükseltmek.
Çocuklarda adenoidektomi (geniz etinin alınması) gerekli olabilir.
Tedavi
Virüslerin türlerinin çokluğu yüzünden aşı geliştirilememektedir. Hastalanan
kişilerin durumunun çok farklı olması nedeniyle tedavi her hasta için
düzenlenmelidir.
Genel tedavi prensipleri:
Tam İstirahat: Genel ve lokal en iyi şartlar sağlanmaya çalışılmalıdır. 18-200C
sıcaklık ve %45 nisbi (relatif) nemli odada yatak istirahati idealdir.
Sıcak banyo, sicak sade su veya mentollü su buharı ile buğu uygulamak
Ağrı kesici-ateş düşürücü ilaçlar ( aspirin gibi)
Bol sıvı içmek
Antihistaminik içeren ilaçlar yalnızca allerjik bünyeli hastalarda
kullanılmalıdır.
Burun açıcı damlalar: İyileşmeye zarardan başka katkıları olmaz. Çocukların
uyuyabilmesi ve bebeklerin süt emebilmesi için burun havayolunun açılması şart
olduğunda geçici olarak kullanılabilir.
Antibiyotiklerin soğuk algınlığına etkisi yoktur fakat soğuk algınlığının yol
açtığı diğer hastalıklar ortaya çıkmışsa tam doz uygulanmalıdır.
|
